Tình hình bệnh sởi và rubella tính đến giữa năm 2013 (Phần 1)

“Năm nay, dịch sởi và rubella đang xảy ra ở nhiều vùng trên thế giới, nơi mọi người không có miễn dịch với những loại vi rút này”, theo lời TS. Myrna Charles của Hội chữ thập đỏ Mỹ, “Những lý do mọi người không được tiêm chủng bao gồm thiếu tiếp cận với vắc xin ở những vùng không ổn định, hệ thống y tế vận hành kém, từ chối tiêm vắc xin. Chúng ta cần giải quyết từng thách thức nếu muốn đạt mục tiêu loại trừ sởi và rubella toàn cầu”.

Tại Vương quốc Anh: Một trong những vụ dịch lớn nhất năm nay là ở Vương quốc Anh. Dịch bùng nổ ở Swansea và xứ Wales đã dẫn đến hơn 1.400 trường hợp, và ở một phần phía Bắc của nước Anh cũng ghi nhận gần 1.000 trường hợp. Cái chết của một người cha trẻ ở Swansea cho thấy bị viêm phổi do sởi. Các chuyên gia đồng ý rằng những vụ dịch này chủ yếu là do tích lũy số trẻ chưa được tiêm chủng khi sơ sinh. Năm 2013, hình ảnh lo lắng của cha mẹ ở Swansea khi xếp hàng đợi cho con của họ được tiêm vắc xin sởi gợi nhớ đến một thập kỷ trước.

Theo tiến sỹ Marion Lyons, giám đốc bảo vệ sức khỏe xứ Wale phát biểu trên đài BBC: “Vụ dịch này đã cho thấy dịch sởi lây truyền nhanh chóng giữa những người không tiêm chủng và mức độ nguy hiểm mà nó có thể mang lại”.

Xứ Wale đang báo cáo những nỗ lực tiêm phòng khẩn cấp thành công trên diện rộng và 95% số thanh niên trong khu vực đã được nhận ít nhất một liều vắc xin sởi. Để bao phủ toàn quốc, Vương quốc Anh đã bắt đầu một một chiến dịch với 20 triệu bảng để tiêm phòng cho 1 triệu thanh niên trẻ tuổi.

 

Châu Âu đã chứng kiến sự gia tăng bệnh sởi từ năm 2011 với các vụ dịch lớn ở Pháp, Ro-ma-ni và U-krai-na. Nhiều vụ dịch lớn năm 2013 đang xảy ra ở Azerbaijan, Georgia, Thổ Nhĩ Kỳ, Vương quốc Anh, và Nga. U-krai-na và Romania tiếp tục ghi nhận các ca bệnh. Một vụ dịch sởi đã được báo cáo ở Berlin, Đức, và hiện có một vụ dịch sởi ở Hà Lan. Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới khu vực Châu Âu đã mô tả chi tiết những vụ dịch này trong bản tin ngắn dịch tễ gần đây. Những vụ dịch ở Châu Âu đã gây tốn kém cho các gia đình và hệ thống y tế và đã gây ra một số ca tử vong. Tuy nhiên, nhiều trường hợp tử vong trong vụ dịch sởi đang diễn ra ở một số nước không được phát hiện bởi các phương tiện truyền thông quốc tế.

 

Pakistan: Tại Pakistan, số trường hợp ca bệnh khác nhau tùy theo báo chí, nhưng theo báo cáo có 25.000 ca và đang tiếp tục diễn ra với báo cáo hầu như hàng ngày đều có trẻ tử vong. Tất cả mọi người trên khắp đất nước đã bị nhiễm bệnh, dịch đặc biệt nghiêm trọng tại các tỉnh Sindh và Punjab.

“Tôi đã làm việc hơn hai mươi năm và tôi chưa bao giờ thấy dịch sởi nghiêm trọng như lần này”, một bác sỹ nhi khoa tại Lahore nói với BBC. Bệnh viện ông ta tiếp nhận 70 ca sởi mới mỗi ngày.

Tỉnh Sindh đã tổ chức một chiến dịch tiêm vắc xin vào đầu năm tại nơi bùng phát dịch và các trường hợp bệnh hiện nay đang giảm đi. Tỉnh Panjab đang hoàn thành chiến dịch tiêm cho 11 triệu trẻ vào tuần đầu tiên của tháng 7 với sự hỗ trợ một phần của Sáng kiến sởi và rubella. Pakistan có kế hoạch thực hiện một chiến dịch toàn quốc vào tháng 11 năm 2013.

Tỷ lệ tiêm vắc xin sởi toàn quốc gia Pakistan được ước tính theo WHO và UNICEF khoảng 80% vào năm 2012 (tỷ lệ mục tiêu khuyến cáo là 90%), và một số địa phương có tỷ lệ thấp hơn nhiều. Theo Tổ chức Y tế thế giới, 3 năm lũ lụt ở Pakistan đã ảnh hưởng tới dịch vụ tiệm chủng, khiến nhiều trẻ em dễ bị mắc bệnh như sởi. Một đoạn phim gần đây đã cho thấy những nỗ lực của cán bộ y tế Pakistan để tiếp cận với trẻ em.

 

Afghanistan cũng có những thách thức trong lĩnh vực y tế và các ca sởi đang tiếp diễn mặc dù những nỗ lực tiêm chủng cho trẻ em trong năm qua có thể bảo vệ và Afghanistan đã báo cáo ít trường hợp bệnh hơn so với năm 2012. Một đoạn phim của UNICEF từ Afghanistan cho thấy ảnh hưởng của bệnh sởi tới trẻ em và sự tận tâm của các cán bộ y tế nhằm tiêm vắc xin cho trẻ.

 

Syria, sự xuống cấp của dịch vụ y tế do các cuộc xung đột đang diễn ra đã làm gia tăng khủng hoảng bệnh sởi, đặc biệt ở các tỉnh phía nam. Tổ chức Médicins Sans Frontieres (MSF) được báo cáo lên tới 7.000 trường hợp, nơi mà một vài năm trước xung đột Syria gần như không có ca bệnh. Theo báo cáo Tổ chức Y tế thế giới, tỷ lệ tiêm chủng giảm từ 95% năm 2010 xuống khoảng 45% năm 2013. UNICEF, WHO, MSF và các tổ chức khác đang nỗ lực cung cấp dịch vụ tiêm chủng, tuy nhiên điều này rất khó khăn và nguy hiểm vì xung đột.

 

Châu Phi: Ở Châu Phi, Cộng hòa dân chủ Congo xuất hiện dịch sởi lớn nhất trong năm nay kể từ trước đến nay. Cộng hòa dân chủ Congo đứng đầu danh sách dịch sởi năm 2011 với hơn 134.000 trường hợp và năm 2012 với gần 74.000 trường hợp. Những trường hợp này có thể chỉ đại diện ít hơn 1/10 số ca thực tế. Năm 2013, Bộ Y tế báo cáo 54.000 ca bệnh và gần 800 trường hợp tử vong. Congo hiện đang lên kế hoạch một chiến dịch sởi bắt đầu vào tháng 9 cho 4 tỉnh trong năm nay và kết thúc vào tháng 7 năm 2014. Một vài đối tác hỗ trợ chiến dịch này bao gồm Sáng kiến Sởi và Rubella từ kinh phí đáp ứng dịch, quỹ khẩn cấp liên hiệp quốc và Liên minh toàn cầu về vắc xin và tiêm chủng.

 

Nigeria cũng đối mặt với dịch sởi trên quy mô lớn toàn quốc năm nay với gần 29.000 trường hợp tập trung vùng Tây Bắc nhưng lan rộng tất cả các bang của Nigeria. Các bang miền Bắc đã đáp ứng với một chiến dịch tiêm chủng khẩn cấp vào tháng 4, được hỗ trợ một phần từ Sáng kiến Sởi và Rubella, tuy nhiên báo cáo cho thấy chỉ khoảng 1 trong 4 trẻ có nguy cơ được tiêm chủng. Một chiến dịch quốc gia được dự kiến thực hiện vào tháng 10 và 11 năm nay sẽ tiêm chủng cho khoảng 30 triệu trẻ dưới 5 tuổi.

“Nigeria và Pakistan đã học được rất nhiều từ cuộc chiến thanh toán bệnh bại liệt, chúng tôi hy vọng những bài học này sẽ được ứng dụng cho các chiến dịch sởi chất lượng trong năm nay”, tiến sỹ Robert Kezaala, trưởng nhóm hoạt động sởi của UNICEF nói. “Nếu chúng ta đánh bại bệnh sởi, chúng ta phải loại trừ nó sớm khỏi những quốc gia đông dân”.

Theo thông tin giám sát của Tổ chức Y tế thế giới, các quốc gia Châu Phi khác có dịch sởi lớn bao gồm Angola, Benin, Cộng hòa Trung Phi, Cameroon, Congo, Ethiopia, Gabon, Kenya, Mali, Sudan, Togo and Uganda.

 

Chúng tôi đã báo cáo thành cộng chống lại bệnh sởi gần đây của khu vực Tây Thái Bình Dương. Theo báo cáo xuất bản gần đây nhất, hầu hết các quốc gia trong khu vực không ghi nhận ca bệnh hoặc một tỷ lệ số ca của năm 2012. Tuy nhiên, Trung Quốc báo cáo số trường hợp năm nay nhiều gấp đôi so với năm 2012 và Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào cũng báo cáo số trường hợp tăng.

“Trung Quốc đã cam kết chính trị ở mức cao nhất để loại trừ bệnh sởi và đất nước đang nỗ lực để làm điều đó với sự hỗ trợ tích cực từ Sáng kiến Sởi và Rubella”, Andrea Gay, lãnh đạo sởi tại quỹ Liên Hiệp Quốc phát biểu. “Với hơn 1,2 tỷ dân, loại trừ sởi trong khu vực Tây Thái Bình Dương sẽ phụ thuộc vào thành công của Trung Quốc”.

 

Điểm mù

Trong kiểm soát bệnh sởi cũng có một số điểm mù. Do kích thước khổng lồ, tỷ lệ tiêm chủng thấp và dựa vào ước tính của chuyên gia trước đó, Ấn Độ gần như có dịch sởi đang bùng phát nhưng chưa có hệ thống giám sát quốc gia. Số trường hợp báo cáo hàng năm luôn thiếu tin cậy. Theo ước tính công bố của Tổ chức Y tế thế giới, khoảng 1/3 số trường hợp chết do sởi năm 2011 sống ở Ấn Độ.

Tuy nhiên, các chuyên gia hiện nay đã lạc quan hơn. “Ấn Độ mới hoàn thành cố gắng trong 2 năm để tiêm chủng cho hơn 118 triệu trẻ chống lại bệnh sởi ở 14 bang”, Tiến sỹ Peter Strebel, phụ trách kiểm soát bệnh gia tăng tại WHO cho biết. “Kết quả là chúng tôi hy vọng số ca chết liên quan tới bệnh sởi ở Ấn Độ sẽ thấp hơn vào năm 2012 và 2013. Điều quan trọng cho Ấn Độ hiện nay là tiếp tục cải thiện dịch vụ tiêm chủng thường xuyên và giám sát bệnh, và tổ chức chiến dịch định kỳ đạt chất lượng cao”.

Ở những nơi khác trong khu vực Đông Nam Á như Bangladesh, Indonesia, Nepal, Myanmar và Thái Lan đã báo cáo số ca bệnh đáng chú ý trong năm nay.

 

Nước Mỹ đã tuyên bố loại trừ sởi bản địa từ năm 2002 và ca bệnh rubella bản địa cuối cùng là năm 2009. Ngày nay, nguy cơ của những vi rút này quay lại truyền bệnh cho mọi người đến từ các nước khác, do các du khách đến thăm hoặc người Mỹ đi du lịch trở về, những người tiếp xúc với người chưa có miễn dịch. Phòng Y tế ở New York đã báo cáo một vụ dịch sởi ở Brookly, New York, gây bệnh cho hơn 50 người của cộng đồng Do thái chính thống. Do nhiều ca bệnh là trẻ sơ sinh và trẻ em nên phòng y tế đã khuyến cáo trẻ 6 tháng tuổi trong cộng đồng được tiêm chủng.

“Tất cả ca sởi ở nước Mỹ chi phí một số tiền lớn để theo dõi và ngăn chặn”, Tiến sỹ Stephen Cochi, Cố vấn tiêm chủng cao cấp của Trung tâm phòng chống và kiểm soát bệnh nói. “Hơn 60 triệu khách du lịch tới nước Mỹ mỗi năm và do đó nguy cơ bùng phát dịch tốn kém ở trẻ em và cộng đồng chưa tiêm chủng là rất lớn”.

Nguồn: Trang web Sáng kiến Sởi và Rubella

http://www.measlesrubellainitiative.org/measles-outbreaks-mid-year-2013-update/

Các tin khác